18 września 2026 r. Sejm jednogłośnie przyjął ustawę o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami. Za jej przyjęciem głosowało 443 posłów, nikt nie był przeciw i nikt nie wstrzymał się od głosu. Ustawa ma stworzyć systemowe rozwiązanie zapewniające osobom z niepełnosprawnościami dostęp do indywidualnego wsparcia w codziennym życiu.

Asystencja osobista ma pomagać osobom z niepełnosprawnościami m.in. w wykonywaniu czynności samoobsługowych, poruszaniu się i przemieszczaniu, prowadzeniu gospodarstwa domowego, załatwianiu codziennych spraw, a także podczas nauki, pracy oraz udziału w życiu społecznym, kulturalnym i rekreacyjnym. Zakres wsparcia ma być dostosowany do indywidualnych potrzeb konkretnej osoby.

Istotnym elementem nowego systemu ma być możliwość decydowania przez osobę z niepełnosprawnością o sposobie korzystania z pomocy. Ustawa przewiduje m.in. możliwość wyboru asystenta oraz realizację usługi przez samorząd powiatowy albo organizację pozarządową. Prawo do asystencji będzie przyznawane na podstawie indywidualnej decyzji określającej również wymiar potrzebnego wsparcia.

Kto będzie mógł skorzystać z asystencji?

Docelowo z asystencji osobistej będą mogły korzystać osoby od 18. do ukończenia 65. roku życia, które uzyskały co najmniej 80 punktów w skali poziomu potrzeby wsparcia. System ma być wdrażany stopniowo – w pierwszej kolejności obejmie osoby o najwyższym poziomie potrzeb. Od 2030 r. możliwość korzystania z ustawowej asystencji ma zostać rozszerzona również na osoby od 13. do ukończenia 18. roku życia spełniające określone w ustawie warunki.

Dorosłym będzie można przyznać od 20 do docelowo 240 godzin asystencji miesięcznie, w zależności od indywidualnych potrzeb. Osobom w wieku od 13 do 18 lat będzie mogło przysługiwać od 20 do 80 godzin wsparcia miesięcznie.

Nowe rozwiązania mają zwiększyć samodzielność osób z niepełnosprawnościami oraz ułatwić im korzystanie z edukacji, pracy, usług publicznych, transportu, kultury i innych obszarów życia społecznego. Asystencja osobista ma uzupełniać rozwiązania z zakresu dostępności – w wielu sytuacjach samo usunięcie barier architektonicznych, cyfrowych czy komunikacyjnych nie jest wystarczające i potrzebne jest również indywidualne wsparcie drugiej osoby.

Co dalej z ustawą?

22 września 2026 r. uchwalona przez Sejm ustawa została przekazana Prezydentowi RP oraz Marszałkowi Senatu. W Senacie otrzymała numer druku 832. Jej rozpatrzenie przez Komisję Rodziny, Polityki Senioralnej i Społecznej zaplanowano na 8 października 2026 r. Proces legislacyjny nie został więc jeszcze zakończony. Ostateczne brzmienie przepisów będzie znane po zakończeniu prac Senatu i dalszych etapów procedury ustawodawczej.

Źródło: Sejm przyjął ustawę o asystencji osobistej – Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej